Onredelijk omdat de bezuinigingen buitenproportioneel veel groter zijn dan in andere sectoren. Ongegrond omdat daarvoor in het regeerakkoord geen enkele verklaring wordt aangevoerd. En onverdiend omdat er ongetwijfeld van alles en nog wat op de Nederlandse kunst valt aan te merken, maar niet dat de Nederlandse kunst het slecht doet.

Toch verspreidt zich als een ware epidemie de gedachte om zich heen dat de kunstensector de bezuinigingen eigenlijk over zichzelf heeft afgeroepen. De sector zou de kunst die met steun van de overheid wordt gemaakt te veel door ingewijde deskundigen en te weinig door het publiek hebben laten bepalen. Daardoor is de kunst te ver van het gewone publiek af komen te staan. Nu valt er best het nodige af te dingen op het huidige peer review systeem. En ook de verbinding tussen kunst en samenleving kan wat mij betreft een stuk beter. Maar de stelling dat de kunst zelf verantwoordelijk zou zijn voor de opheffing van de helft van zijn voortbestaan is een tikkeltje bizar.

In navolging van het beroemde adagium van Thorbecke kiezen politiek en veld in vastberaden eensgezindheid al decennia lang voor een systeem waarin niet politici maar inhoudelijk deskundigen oordelen over de kwaliteit van kunst. Tot voor kort hielden we het buitenland dit 'overheid op afstand' model overal met gepaste trots voor. Nu door buitengewone meteorologische omstandigheden de politieke wind uit een totaal andere hoek is gaan waaien dreigen we als de bekende school vissen in even vastberaden eensgezindheid een tegengestelde koers in te slaan. De redenen voor een dergelijke plotselinge koerswending zijn vooralsnog onnaspeurbaar. Er valt zoals gezegd nog veel te winnen maar alle cijfers en statistieken bevestigen dat het Nederlands kunstpubliek qua omvang en samenstelling niet noemenswaardig afwijkt van het kunstpubliek in andere landen. En dat verhindert intussen niet dat we als klein land in vrijwel elke discipline in de internationale eredivisie spelen en het daarin meer dan eens tot wereldkampioen weten te schoppen. Niet voor niets vinden er dagelijks over de hele wereld meer dan dertig Nederlandse culturele presentaties plaats.

Niemand in de cultuursector zal beweren dat de politiek op cultuur niet mag bezuinigen. Maar het is niet ongebruikelijk om de politiek daarbij over hun beweegredenen en motieven om opheldering te vragen. Die hoeven we niet ook nog eens zelf voor hen te verzinnen.

Lees ook de gezamenlijk reactie van de OCW cultuurfondsen >