De buik van de Nederlandse multiculturele samenleving

Afgelopen vrijdag liep ik Adelheid Roosen tegen het lijf. Al snel kletsten we honderduit over haar belevenissen in de buik van de Nederlandse multiculturele samenleving. Daaraan dacht ik terug toen ik in het weekend de weekbladen las over de Duitse verkiezingen. Waarom, zo vroegen deze bladen zich zonder uitzondering af, is er in Duitsland eigenlijk zo weinig gekrakeel over Islam en buitenlanders?

Veel deskundigen wezen op Duitslands duistere verleden. Duitsland heeft net als andere Westerse landen een behoorlijk percentage burgers dat uit onvrede met de samenleving politiek op drift is geraakt. Maar anders dan in andere landen veroordeelt de media en poltiek in Duitsland alles dat maar in de verste verte zweemt naar discriminatie van bevolkingsgroepen..

Vier jaar als Nederlands cultureel attaché in Duitsland heeft mij geleerd dat het hierbij niet om een of andere misplaatste vorm van politieke correctheid gaat zoals wij dat over onszelf zijn gaan denken. Het is eerder de angst van een land dat zich nog elke dag rekenschap geeft van het gemak waarmee een beschaving zich in een onmenselijke catastrofe kan begeven. Maar er is nog een andere verklaring. Zou het niet kunnen zijn dat buitenlanders in het wat serieuzere en elkaar constant de maat nemende Duitsland, eenvoudigweg sneller integreren? Dat is wel de mening van socioloog Ruud Koopman, werkzaam in Berlijn en Amsterdam die er al in 2003 op wees dat het Nederlandse (in Duitsland afwezige) multiculturele beleid de integratie eerder in de weg stond dan dat het die bevorderde. Daar hebben we ons inmiddels dan ook weer van afgekeerd. Dat doen we vervolgens weer zo radicaal en overdreven dat het lijkt alsof de pest is uitgebroken. Soms zou ik willen dat we net zo serieus en saai waren als onze buren. Dan komt het allemaal weer helemaal goed met ons.

Dankzij een historisch verlies aan stemmen zal niet de SPD van Frank-Walter Steinmeier maar de FDP van Guido Westerwelle met het CDU van Angela Merkel meeregeren. De opkomst ( 72,5%) was sinds het einde van de oorlog nooit eerder zo laag geweest. In 2006 was de opkomst in Nederland (waarschijnlijk dankzij Wilders) bijna 10% hoger dan nu in Duitsland. Dat is dan toch weer een opsteker.