George Lawson over de brief van Zijlstra: Radicaal, rechtlijnig en onverbiddelijk
vr 10 juni 2011
Geen behoedzame kaasschaaf en gelijkmatige verdeling van de lasten over sectoren en instellingen zoals de Raad voor Cultuur adviseerde; maar dramatisch scherpe keuzes en een rigoureuze verkleining van de culturele basisinfrastructuur van ons land. De brief is neutraal van toon, glashelder en ondubbelzinnig. Zijlstra heeft er duidelijk voor gekozen het niet mooier te maken dan het is. Maar die helderheid legt eens te meer bloot hoe absurd groot en ongefundeerd de cultuurbezuinigingen eigenlijk zijn. En hoe overweldigend de schade. Alsof er een enorme bosbrand door de cultuur heen raast dat alles dat op zijn pad komt vernietigt.
Boemerang; BIS podiumkunsten bezuiniging 37%
De verwachting was dat de niet onterechte maar wel riskante strategie van de Raad voor Cultuur om anders dan het regeerakkoord voorschreef wel op de musea te bezuinigingen als een boemerang op de rest van de cultuur zou terugkomen en extra schade aan zou richten in de podiumkunsten en de beeldende kunst. Dat is dan ook gebeurd met onvoorstelbare gevolgen. Zo worden in de podiumkunsten zowel beide sectorinstituten als alle productiehuizen en postacademische instellingen in hun geheel opgeheven. Ook worden de door de Raad geadviseerde normbedragen bij de helft van de acht stedelijke theatergezelschappen naar beneden bijgesteld en verdwijnt alsnog een van de twee regionale opera-instellingen. Daar staat tegenover dat de Staatsecretaris een miljoen meer uittrekt voor een beperkter (-4) aantal grotere orkesten en hij internationaal vermaarde topinstellingen in de podiumkunsten zoals De Nederlandse Opera, Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater alsnog ontziet. Bovenop de eerdere algemene Zijlstra korting van 5% levert de podiumkunsten in de BIS nog eens gemiddeld 32% in. Dat is 6% meer dan in het Raadsadvies. Koplopers zijn naast de sectorinstituten (100%), de theatersector die wordt gehalveerd (min 51%) , de festivals (min 36%) en de dans (min 34%). De opera zit met min 19% ruim onder het gemiddelde en de muziek met min 30% slechts een klein beetje.
Fonds Podiumkunsten bezuiniging 30%
Ook het Fonds Podiumkunsten komt niet zonder extra schade uit de strijd. In de boekhouding van de Raad stond nog 54 miljoen voor het Fonds genoteerd. In de plannen van Zijlstra is daar nog maar 45,8 miljoen van over (een onbenoemd deel daarvan is bestemd voor de financiering van de internationale taken van de op te heffen sectorinstituten). Daar moet wel eerlijk bij worden gezegd dat ruim 11 van die eerder geadviseerde 54 miljoen toch al niet vrij beschikbaar waren voor de gezelschappen en ensembles maar bestemd voor een potpourri van geoormerkte nieuwe taken en instellingen waaronder de voorlopige onderbrenging van de twee regionale operakernen. Een rommelig en politiek kwetsbaar pakket dat in onze ogen een grote kans liep snel te sneuvelen; hetgeen dan ook gebeurd is.
Als we deze 11 miljoen die de Raad geoormerkt had, buiten beschouwing laten dan zien we dat de Raad gemiddeld 26% op het gehele Fondsbudget bezuinigde. Een gemiddelde dat niet veel afwijkt van de 24% die Zijlstra nu voor de Fondsgesubsidieerde podiumkunsten in petto heeft. Voor de goede orde: dit alles wel bovenop de eerdere algemene Zijlstra korting van 5% zodat de werkelijke korting bijna 30% bedraagt.
Fonds Podiumkunsten extra subsidiedruk 24 miljoen
In het Raadadvies steeg de druk op het Fonds al explosief. Door het schrappen van alle productiehuizen en postacademische instellingen raakt nu de volle breedte van het kleinschalige en middelgrote podiumkunstenaanbod in Nederland op het Fonds aangewezen. Van de gearriveerde topensembles tot de brede pluriformiteit van genres en specialisaties. Van de ontwikkeling van de cultuurdragers van de toekomst tot aan de R&D die de podiumkunsten moet behoeden voor stagnatie en zelfgenoegzaamheid. Wij schatten dat vanuit de BIS ongeveer 24 miljoen extra subsidiedruk op het Fonds afkomt. Het wordt een heidens karwei om met 30% minder budget over het lot van zoveel makers en instellingen te beslissen.
Projectenbudgetten ontzien; meerjarige fondsbudgetten 1/3 minder
Gelet op deze enorme extra belasting en veelheid van taken kan het niet anders dan dat de Staatsecretaris het Fonds de ruimte laat de middelen flexibeler, doelgerichter en doelmatiger in te zetten. Daarop hebben we ook bij de Staatssecretaris aangedrongen. Dat betekent in de eerste plaats dat we proberen de projectenbudgetten te ontzien ten laste van de budgetten voor meerjarige subsidies. Daarop wordt gemiddeld eenderde bezuinigd. In de tweede plaats door ook een nieuwe regeling te maken voor meerjarige subsidies waarin d.m.v. normbudgetten en matching met andere overheden meer instellingen en makers met minder geld dan voorheen in de lucht kunnen worden gehouden. En in de derde plaats door het Fonds zonder beperkende aanwijzingen vrij te laten om onverminderd scherp te kiezen langs heldere voor iedereen geldende criteria.
Tweejarige subsidies
Mede ter onderscheiding van de BIS is door de Staatssecretaris buiten de BIS gekozen voor een stelsel van tweejarige i.p.v. vierjarige subsidies. Dat zal door de gezelschappen en ensembles in eerste instantie ongetwijfeld als een forse achteruitgang worden gezien. Ook in gemeentelijke kringen zijn er bezorgde geluiden gehoord dat dit de co-financiering bemoeilijkt die de Staatssecretaris zelf wil bevorderen. Gelukkig laat de Staatssecretaris voldoende ruimte voor een systeem waarin subsidies na de eerste twee jaar met nog eens twee jaar kunnen worden verlengd zonder dat daar een geheel nieuwe subsidieronde met integrale afweging aan vooraf hoeft te gaan. Dat zou ook gekkenwerk zijn. Wij denken in staat te zijn een nieuw stelsel te ontwerpen dat de gewenste continuïteit verschaft zonder dat daarvoor vierjarige subsidiebeschikkingen noodzakelijk zijn.
Fusie Fonds Podiumkunsten en Fonds Cultuurparticipatie
Zijlstra wil ook dat het Fonds Podiumkunsten en het Fonds Cultuurparticipatie fuseren. Daar zitten we geen van beiden op te wachten. We zijn koud drie jaar uit elkaar en de afzonderlijke ontwikkeling die beide fondsen sindsdien hebben doorgemaakt wordt in het algemeen als een groot succes gezien. We zien dan ook niet welk doel deze fusie dient. Maar met zoveel instellingen die dreigen te verdwijnen hebben we even geen behoefte om over onszelf te zeuren. We zien het wel op ons afkomen.
Bezuinigingen gewoon te groot
De Raad voor Cultuur heeft laten weten dat de schade in de cultuur minder groot zal zijn wanneer het Raadsadvies wordt gevolgd. Maar de schade is in beide scenario’s gewoon onmogelijk groot. We strijden al genoeg met elkaar over de invulling. Alsof we de bezuinigingen zelf inmiddels normaal zijn gaan vinden. Maar dat zijn ze niet. Ze zijn gewoon te groot. Ze zijn zonder precedent in welke overheidssector dan ook en dat zal tot ver in de toekomst van het Nederlands openbaar bestuur zo blijven.
reacties
ma 20 juni 2011 - Ab Gietelink
Goed stuk en goede reactie voor de commissie cultuur, George.
In Nederland kan de staatssecretaris van Cultuur openlijk zijn gebrek aan kennis van of affiniteit met de kunsten etaleren. Nederland wordt in Europa een cultureel achterlijk land.
do 16 juni 2011 - Yke Toepoel
-Het gemak waarmee Zijlstra z'n plannen doorvoert.
-De absolute stilte uit de hoek van de oppositie
-Het gemak waarmee een baanbrekende, vernieuwende cultuur zich laat vernietigen.
-Is Nederland het eens met deze plannen?
Verbijsterend!
wo 15 juni 2011 - Wim Laman
Zachte heelmeesters maken stinkende wonden dacht de Staatssecretaris en greep naar zijn calculator en de botte bijl. Exact 445 jaar na de eerste Beeldenstorm ontketent hij een kaalslag zonder weerga. Hoezo zorgvuldig en prudent? Tweede Kamer: WORD WAKKER!
di 14 juni 2011 - Frans Lavell
Het Financiele Dagblad van vandaag bericht dat Endemol een schuld heeft van 2 miljard die ze niet kunnen betalen.Wedden dat deze regering straks vindt dat voor volk en vaderland deze parel van onze economie net zoals de banken gered moet worden?
di 14 juni 2011 - Krijn Koetsveld
Het was in alle beschavingen al zo: als de cultuur wordt afgefakkeld is het einde nabij. Is Halbe Zijlstra de onheilsprofeet of de vooruitgeschoven verkenner die de bommen mag leggen voor de teloorgang van een beschaving.
di 14 juni 2011 - RJK
Vinex en Telegraaf regeren. Iemand De Schreeuwbode gelezen van vandaag? (column Rob Hoogland) Quote; sector (lees; zelfbenoemde elite volgens RH) is toe aan een cold reset. De opwaartsen willen toegelaten worden. Ook de beschaving wordt massaconsumptie.
di 14 juni 2011 - Ger Jager
Talentontwikkeling hoort kennelijk voortaan enkel nog bij de gezelschappen. Wat 2,5 jaar nog volop werd gewaardeerd behalve door lieden als Van Hove, staat straks bij het grof vuil: de productiehuizen.
In Amsterdam is straks echter geen productiehuis noch een dansgezelschap meer over. Is de volgende stap sluiting van de Theaterschool? De Republiek Amsterdam zal
nu stevig moeten nadenken over de strategische speerpunten voor haar nieuwe Kunstenplan.In de 2e Kamer lijkt de strijd op voorhand verloren, lobby richting de 1e Kamer biedt misschien nog mogelijkheden. De sector zal zelf alle creativiteit en aanwezige ondernemerschap moeten mobiliseren om de nieuwe generatie makers en de innovatie kansen te bieden,
di 14 juni 2011 - Karin Geelink
De rechtse zijde van de politiek snapt gewoon niet hoe de vork in de steel steekt in onze sector (zie columns Telegraaf vandaag). En dat niet alleen de cultuursector maar ook aanverwante sectoren als horeca, hotels etc. deze operatie gaan voelen.
ma 13 juni 2011 - Marleen Stikker
Wat betreft innovatie: 100% vd nieuwe media/e-cultuur wordt opgeheven. Geld wordt overgeheveld naar Fonds Creatieve Industrie, Deze mag geen instellingssubsidies verstrekken. Instellingen Waag Society, V2, Mediamatic, STEIM en NIMk raken basis kwijt
ma 13 juni 2011 - Wieland Eggermont
Die vreselijke en onterechte bezuinigingen zijn nog één ding. Maar waar ik echt heel angstig van word, is de onderliggende mentaliteit en visie.
ma 13 juni 2011 - Frans van Gurp
Waar is de achterban van de makers? Waar zijn de abonnementshouders, de trouwe bezoekers, de cultuurliefhebbers ? En, waar is de oppositie? Deze coalitie (en de PVV) zal rekenschap moeten afgeven, als ontaarde nietsontziende daders.
ma 13 juni 2011 - Ila van der Pouw
Het is niet alleen Zijlstra. Het is zijn partij VVD en gedoogpartner PVV. Gekozen door anderhalf miljoen Nederlanders!! Waar vechten we tegen?
Ik hoorde een tandarts zeggen toen we blij waren met onze projectsubsidie: O ja, bedelen bij de overheid.....
ma 13 juni 2011 - Frans Lavell
Jack Lang op het Theatertreffen van Berlijn 2010: "Politici moeten juist nu niet bezuinigen op cultuur.Politici hebben op dit moment een tekort aan ideeen. Het is aan kunstenaars om utopieen te blijven ontwikkelen"
ma 13 juni 2011 - Arnica Elsendoorn
We gaan terug naar de 50er jaren! Alles wat er toen was mag blijven! Een zeer gemakzuchtige en conservatieve houding die de verworvenheden uit de tussentijd gewoon in de vuilnisbak flikkert.
zo 12 juni 2011 - hans croiset
Glasheldere analyse, George. Ik denk dat mijnheer Z. de rest van zijn leven getekend zal door de operatie zonder narcose die hij op het punt staat uit te voeren/ en hierna dus niet meer in aanmerking kan komen voor welke plek dan ook in onze samenleving.
zo 12 juni 2011 - Michiel Scheen
Zijlstra,
Welke andere sector pakt u net zo fundamenteel aan? De financiele sector, de vastgoedsector, de fraudeurs in de bouw, de woekerpolisverkopers, de onverantwoordelijke pensioenfondsmanagers? Tezamen zo'n 200 miljard, bijna een hele Rijksbegroting!
zo 12 juni 2011 - Frits Vogels
Zo voelt het dus om gehaat te worden.
zo 12 juni 2011 - Thom koldenhof
Naast symboolpolitiek is nu ook verdeel en heerspolitiek in beeld. Dit zal toch hopelijk niet werken, waarbij in deze culturele malheur ALLE kunstenaars strijdbaar zijn. VVD en CDA krijgen hun machtszin. De st secr is slechts souffleur bij deze tragedie.
zo 12 juni 2011 - Vera Vingerhoeds
Alles van waarde is weerloos. Feiten en argumenten zijn uit, kunstenaars en intellectuelen verdacht. Waar hebben we dat ook alweer eerder gezien? Waarom laten we ons naar de slachtbank leiden? We moeten in beweging komen!
za 11 juni 2011 - Coen Bais
Zo is het ! Tijd voor aktie. Zolang we niet massaal op het Malieveld staan en ons continu laten horen, gaat dit kabinet door op de ingeslagen weg. En het meest trieste is natuurlijk dat het niets meer is dan symboolpolitiek !!
za 11 juni 2011 - Martin Fondse
Briljant plan van de regering Rutte om een functionaris aan te stellen die geen enkele binding heeft met de kunstensector (lees Zijlstra's CV er maar op na) en daarom ook geen enkel obstakel ziet om te snijden, te snoeien en te hakken. Tragisch.
za 11 juni 2011 - florian diepenbrock
dank voor je feitenanalyse;
rol voor het Fonds denkbaar bij de hoorzitting van de Tweede Kamer, laatste strohalm? nog eens en voor het laatst (?) roepen dat het Fonds met dit budget en alle over haar schutting gegooide extra taken niet uit de voeten kan?!
za 11 juni 2011 - Frans Lavell
Dezelfde Zijlstra heeft besloten dat podiumkunsten die kaartjes verkopen geen ANBI erkenning meer krijgen. Daardoor kunnen goede gevers hun gift niet meer van hun inkomsten aftrekken. Zijlstra's mes snijdt aan twee kanten!
za 11 juni 2011 - Gert Gering
De rol van kunst & cultuur wordt door de staatssecretaris en veel politici beoordeeld op financien en publieksbereik. Er wordt een cultuuromslag verwacht in een absurd korte tijd. Een onderzoek van en dialoog met het veld is kennelijk te veel moeite.
za 11 juni 2011 - H. van Gelder
Verbaasd dat ik weinig reactie zie op 't feit dat ALLE 4jarig gesubsidieerde fondsinstellingen het onderspit delven: Orkater Dood Paard HTS Discordia BarreLand Bambie Mug Wunderbaum Veenfabriek enz
za 11 juni 2011 - Marla Kleine
Het wordt me koud om het hart. Een rijk bloeiend kunstensector wordt rigoreus van zijn wortels ontdaan. Een schim blijft over, groei onmogelijk. Herstel zal jaren duren. Sector sta als een man op om de wortels te beschermen en in stand te houden.
za 11 juni 2011 - Ton Braas
De Nederlandse klassieke muziek wordt door de opheffing van zowel Muziek Centrum Nederland als het Nederlands Muziek Instituut gewoon ten grave gedragen. Alsof muziek niet een van de domeinen van het cultureel erfgoed zou zijn.
za 11 juni 2011 - Joost Swart
Zelfs rechts zal er snel achter komen dat het zo echt niet gezelliger gaat worden in NL...
za 11 juni 2011 - Beppie Blankert
Het kabinet nam zich op een dag voor de keuken eens lekker op te ruimen. Aan het eind van de dag bleek er nog 1 pan 1 lepel, vork en mes, 1 bord 1 stoel bij de tafel over te zijn. Pas morgen ziet men dat het nu niet meer mogelijk excellent te dineren.
za 11 juni 2011 - Patrizia Filia
"We willen een grote reorganisatie van de culturele sector, een cultuuromslag in de cultuur", zegt de Staatssecretaris. N.B.: een cultuuromslag in de cultuur! Wat een wilskracht, wat een visioen, hebben ze!
za 11 juni 2011 - peter-jan wagemans
En dan de aanvullende eisen door de 'staatssecretaris' vastgelegd: oa. de verplichting voor alle podiumkunsten om 21,5 % eigen inkosten te genereren. Wanneer daar sec mee wordt bedoeld inkomsten uit kaartverkoop verdwijnen alle nieuwe muziek ensembles.
za 11 juni 2011 - Jan Harshagen
Een ware slachting!Ongenuanceerd en wreed als een vuurpeloton!Het wordt weer net als vroeger.De kunst wordt gedegradeerd tot hobby ipv van een hoogwaardig beroep waar je kunde,inzet,discipline etc.voor moet bundelen!In en in triest.Terug naar de apen!
za 11 juni 2011 - Geert Overdam
George, gelukkig geef je aan dat je de bezuinigingen niet zomaar voor lief neemt. Het is ongehoord en ongepast, financieel, inhoudelijk, en ook bizar arrogant wat Zijlstra c.s. de culturele sector aandoet.
za 11 juni 2011 - matthias de koning
als nietdiplomaat, als toneelspeler, als betrokkene, vind ik je reaktie zeer scherp; ik ben niet bang; mijn grootste angst is, dat alles, iedereen tegen elkaar uitgespeeld zullen worden en dat er een verdediging over nut / noodzaak van kunst verloren gaa
za 11 juni 2011 - Martin Voorbij
daar zijn dan nog niet de BTW verhoging, afschaffing cultuurkaart en afschaffing WIK bij vermeld.....
vr 10 juni 2011 - Matthijs Rümke
De kracht van de Nederlandse theatercultuur zit hem in de vrije, onafhankelijke uitingen. Het fonds is de motor en bedding hiervan. De aantasting van het fonds is de aantasting van de ziel van onze theatercultuur.
vr 10 juni 2011 - Wilhelmer van Efferink
Maar natuurlijk Halbe, natuurlijk hoef ik niet te eten. Ik maak wel kunst dat niet tot denken aan zet, maar scoort en in de vraag voldoet.
vr 10 juni 2011 - Marian Boyer
Fonds spreekt zich duidelijk uit over haar onmogelijkheden, moet nu doen wat zij kan. Er staan onbegrijpelijkheden in Zijlstra's strakproza, zoals over prod.huizen. Hoe dan ook is een frontale aanval, over de hele linie, en Fonds neemt stelling. Door!
vr 10 juni 2011 - Fons Dejong
Dankjewel George. Een helder analyse van een gewetenloze strafexercitie.
vr 10 juni 2011 - Neil van der LInden
Mee eens.
Meer volgt.
vr 10 juni 2011 - George van Houts
Dief tegen beroofde:"Ik pak je geld af omdat jij daar sterker van wordt, en creatiever. Je zult gaan bloeien. Let maar op."
Halbe:"Wen ich das wort Kultur hore, greif ich mein revolver."
Dit is geen Godwin:lees Sebastian Haffner: Verhaal van een Duitser
vr 10 juni 2011 - Bo van de Graaf
Rutte
Volgens premier Rutte helpen de bezuinigingen om de sector kritisch naar zichzelf te laten kijken. âDe sector staat met de knip richting de overheid en met de rug naar creativiteitâ, aldus Rutte na afloop van de ministerraad.
vr 10 juni 2011 - E.W. Geerlings
Bezuinigen is niet het doel van deze 'bezuinigingen' maar een alibi. Ressentiment en marktdenken sloten een duivels pact. Hulde aan G.L. wiens woorden van moed getuigen. Houd dit vol burgemeester, de oorlog is nog maar net begonnen.
vr 10 juni 2011 - Janine Slijkhuis
Het is treurig!
Zijlstra maakt (gesteund door CDA en VVD) veel en veel meer kapot dan je lief is!
En waarom twee fondsen die net uit elkaar zijn nu weer fuseren??? Mensen het werkt goed zo! Dit kost alleen maar geld!
vr 10 juni 2011 - Christiaan Graz
Tegen HalbeZijlstra is geen cultuur opgewassen,het verschil tussen bezuinigen en een botte bijl is hem daarbij nog eens volledig onbekend.Sinds kort kennen we een nieuw verschijnsel :ENTARTETE POLITIK !!
vr 10 juni 2011 - Arthur Sauer
Politici zouden een aanvraag moeten indienen om minister van cultuur te mogen worden. Geen enkele visie, dus ook geen baan zou het oordeel voor deze staatssecretaris geweest zijn. Dank voor de blog!
vr 10 juni 2011 - Michiel Braam
Ja, er zijn krachten die het allemaal radicaal anders willen in Nederland, het willen veranderen (in een woestijn, lang leve de global warming). Laten we maar hopen dat Rutte gelijk heeft, en in ieder geval rechts Nederland genoeglijk zijn vingers aflikt.
vr 10 juni 2011 - Arthur de Bussy
Moeten zo langzamerhand in de functieomschrijving van bewindslieden het woordje 'voor' - in minister voor ..., staatssecretaris voor ... - niet wijzigen in 'tegen'?
vr 10 juni 2011 - N.P. van Schouwenburg
Dat ook de cultuursector moet en kan bezuinigen is geen punt. Maar de arrogantie van een Kabinet dat niet openstaat voor alternatieve en betere mogelijkheden, aangereikt vanuit de sector, om het gestelde financiële doel te halen is niet eerder vertoond.
vr 10 juni 2011 - rob kramer
"jong talent wordt niet meer geadopteerd door een productiehuis, maar koopt desgewenst zelf diensten in van productiehuizen die als producent kunnen optreden" aldus Halbe. Welke productiehuizen vraag ik mij dan af. Pop sector komt er zeer bekaaid af
vr 10 juni 2011 - kees Cornelder
In de beeldvorming is de PVV inmiddels schuldenaar aan de monsterachtige bezuiniging van 200 miljoen op kunst en cultuur, terwijl het een zuivere VVDaffaire is. Wat met een VVDer als staatssecretaris voor cultuur versterkt is. Even onthouden voor 'straks'
vr 10 juni 2011 - Cor Schlösser Bestuurslid MCN
Deze analyse is helder en correct. Het wegvagen van de ondersteunigs en binnen- en buitenlandse promotie functie van met name het Muziek Centrum Nederland raakt vooral de niet gesubsidieerde muzikanten in de pop, jazz, wereld, kamer en klassieke muziek.
vr 10 juni 2011 - Hilde
Onmogelijk groot...
Dank voor deze blog.
vr 10 juni 2011 - Piet Menu
Begrijpt iemand de paragraaf over de productiehuizen en het Fonds. Ze moeten verdwijnen maar makers kunnen desgewenst wel gebruik maken van diensten van productiehuizen die als producent optreden???
vr 10 juni 2011 - Met groet,
Maar wat ga je daar dan aan doen, de cultuurbobo's laten zich als makke schapen naar de slachtbank leiden. Ik wil wel wat meer actie zien!!
vr 10 juni 2011 - Marja Wouters
"Alsof we de bezuinigingen zelf inmiddels al normaal zijn gaan vinden." De spijker op de kop George. Bizarre situatie. Back to basics. Kunst geeft meerwaarde aan het leven. Punt. Een samenleving die dit niet inziet? Tijd om te emigreren, of door vechten!
vr 10 juni 2011 - anouk
nou daar gaan we, als glibberige alen met de koppen onder water de dode zee in
vr 10 juni 2011 - Friederike
En zo is het!
Een land wat trots mag zijn op zo veel creativiteit dreigt zijn joker uit handen te geven en iedereen staat ernaar te kijken zonder echt gemeenschappelijk in actie te komen. Hoop dat nu toch eens eindelijk een echte beweging tot stand komt.
- Houd een reactie kort en zakelijk. Beledig en discrimineer niet. Bedenk of dat wat u schrijft ook voor anderen interessant is.
- Blijf on-topic. Reageer uitsluitend op de betreffende blog.
- Maak geen verwijzingen naar of reclame voor eigen werk. Ook andersoortige links met een commercieel doel zijn niet toegestaan.
- Als u wilt reageren op een van onze berichten moet u een geldig e-mailadres invullen. Dit email adres zal niet openbaar gemaakt worden, of zonder toestemming gebruikt voor mailings e.d..
Reacties die niet aan deze regels voldoen worden gewijzigd of verwijderd.
